درياي سرخ مي‌شد، كشف كند. اين اقدام احتمالاً به خاطر ترس از به زير آب رفتن مصر دچار وقفه شد. مهندسان عقيده داشتند كه سطح درياي سرخ بالاتر از مصب نيل است‌. نخو فرمان داد تا يك كشتي از دريانوردان فنيقي‌، ليبي (افريقا) را دور بزنند و آنان اين كار را در مدت سه سال‌ انجام دادند.

هكاتايوس‌

هكاتايوس‌1 ملطي در حدود 550 زاده شد و در حدود 475 درگذشت‌. اومؤلف كتابي است‌ موسوم به گرداگرد زمين كه اگر اصيل باشد -- و احتمالاً چنين است -- او را مستحق دريافت لقب‌ پدر جغرافيا مي‌سازد. تنها قطعاتي از آن كتاب باقي مانده است‌. آن كتاب معلومات ايوني را دربارهٴ زمين در بر داشت و شامل دو قسمت بود: يكي راجع به اروپا و ديگري راجع به آسيا، از جمله ليبي‌. هم‌چنين تصور مي‌شودكه هكاتايوس نقشهٴ جغرافيايي آناكسيماندر را اصلاح كرده‌ است‌. هرودوتوس به‌طور گسترده از او اقتباس مي‌كند.

ح‌. مورخان چيني‌، عبري‌، و يوناني‌

راجع به تاريخ چين مراجعه كنيد به يادداشت من دربارهٴ كنفوسيوس در فقرهٴ ب‌.

تاريخ عبري‌

سفر داوران‌2 بي‌شك محصولي از مكتب تثنيه‌اي در سدهٴ ششم است‌، گرچه متن موجود به‌ وسيلهٴ محرران بعدي مورد تجديدنظر قرار گرفته است‌. اين كتاب به دوره‌اي مي‌پردازد كه‌ بلافاصله بعد از فتح كنعان به دست اسرائيليان تحت رهبري يوشع بن نون است (نيمهٴ اول سدهٴ دوازدهم‌؟). علي‌رغم اين‌همه دست‌بردها و الحاقات بعدي‌، سفر داوران ارزش تاريخي زيادي دارد.
كتاب‌هاي پادشاهان‌3 تاريخ شاهان يهوديه و اسرائيل از عصر سليمان تا آغاز عصر بعد از اسارت است (حدود 971 تا حدود 561). ديدگاه اين دو كتاب بيش از آنچه سياسي باشد، ديني‌ و تعليمي است‌. نخستين پيش‌نويس اين تاريخ مسلماً پيش از سقوط اورشليم پرداخته شد (586)، حتي احتمالاً پيش از آغاز سدهٴ ششم‌، ولي بسيار نزديك به آن‌. در اين نخستين تحرير


Hecataeos .1
2 .در عهد عتيق مسيحي كتاب هشتم (در 21 فصل‌). اين كتاب در عين حال بخشي از شريعت يهود است‌. داوران (شوفيط) در اسرائيل رهبر يا حاكم بودند.
3 .دو كتاب در كتاب مقدس مسيحي (در 47 فصل‌)، ولي در شريعت يهود تنها يك كتاب‌. تقسيم آن كاملاً دل‌بخواه است‌. ميان متون عبري و يوناني‌ تفاوت‌هاي قابل ملاحظه‌اي وجود دارد.